اخبار داخلی
تاریخ انتشار:
کد خبر:
۶۱۲
آمدند ابروی جمعیت را درست کنند، چشم صنعت خودرو را کور کردند
شجاعی: سیاستهای حمایتی، ورشکستگی استراتژیکترین صنعت کشور را رقم زد
کارشناس صنعت خودرو، با انتقاد تند از سهمیههای ویژه فروش خودرو به مادران در چارچوب طرح حمایت از جوانی جمعیت، تصریح کرد: بخشهایی که به نوعی با صنعت خودروی کشور دشمنی دارند، در پی توقف این صنعت هستند و از چنین ابزاری برای متوقف و نابود کردن تولید داخلی استفاده میکنند تا بتوانند جریان واردات را در مسیر منافع خود توسعه دهند.
اسماعیل شجاعی افزود: در شرایطی که میتوان از طریق تسهیلات و اعتبارات بانکی از خانوادهها و مادران حمایت کرد، چرا باید صنعت خودروی کشور را گروگان طرحی کنیم که نه تنها توسط متخصصان بررسی و کارشناسی نشده، بلکه مورد تایید سیاستگذاری دقیق و حرفهای نیز به حساب نمیآید؟ این طرح نه تنها به تنظیم بازار خودرو کمکی نکرده، بلکه صرفا رانت بزرگی را برای گروههای خاصی ایجاد کرده است.
تفاوت ماهوی سیاستهای ایران با سایر کشورها، از حمایت یارانهای تا رانتزایی
وی با تاکید بر اینکه ایجاد سهمیهبندی و محدودیت برای فروش یک کالای صنعتی مانند خودرو در سایر کشورها مشاهده نشده، اظهار کرد: هرچند ممکن است برخی کشورها گاهی با اهداف مشخص اجتماعی، زیستمحیطی یا حمایت از گروههای خاص، شرایط تسهیل دسترسی به خودرو یا وسایل نقلیه پاک را اجرا کنند، اما تفاوت اصلی و ماهوی میان این سیاستها در ایران و سایر کشورها این است که دیگر کشورها با سیاستهای یارانهای، تسهیلات اعتباری یا مشوقهای مالیاتی، یک حمایت مستقیم اجتماعی را در ترویج استفاده از خودروهای پاک اتخاذ میکنند، البته بدون دخالت در قیمتگذاری رسمی بازار؛ نه به صورتی که ارزش یک محصول را تغییر دهند یا آن را در اختیار عدهای خاص قرار دهند که سبب ایجاد رانتی شود که خود به عاملی مخرب در فضای بازار و موثر در تغییر رفتار مصرفکننده و جامعه تبدیل شده و آن جامعه و مصرفکننده را به سمت رفتار غیرمولد و رانتی هدایت کند.
شکاف قیمتی کارخانه تا بازار
سخنگوی سابق شورای رقابت، مساله اصلی طرحهای فروش را محدودیتها و سهمیهبندی در ترکیب با قیمتگذاری دستوری دانست و گفت: وقتی خودرویی را بدون توجه به هزینههای تولید و بهای تمام شده قیمتگذاری میکنیم و مثلا میگوییم که باید ۹۰۰ میلیون تومان عرضه شود، اما همان خودرو در بازار به قیمت یک و نیم میلیارد تومان معامله میشود، در این فاصله، شکاف ۶۰۰ میلیونی میان نرخ کارخانه و بازار ایجاد شده است. اگر این منفعت عظیم را در اختیار بخشی از جامعه با تعریف قانونی قرار دهیم، این رانت به آن بخش منتقل میشود و سبب میشود که خودرو از کالایی مصرفی به کالایی سرمایهای تبدیل شود؛ به گونهای که عدهای زیادی همواره تلاش میکنند از این رانت برخوردار شوند یا رفتارشان را در جامعه به شکلی تغییر دهند که این رانت را نصیب خود کنند.
سیگنال غلط به جامعه؛ افزایش تقاضای کاذب، سفتهبازی و واسطهگری
وی با بیان اینکه این رفتار غلط، سیگنالی نادرست به جامعه ارسال میکند که در نظام عرضه و تقاضای آن کالای صنعتی اخلال ایجاد میشود، تاکید کرد: یکی از پیامدهای این نوع سیاستها در جامعه، شکلگیری و افزایش تقاضای غیرواقعی و رشد سفتهبازی و واسطهگری است که همگی ناشی از سیاستگذاری غلط هستند.
شجاعی اختصاص خودرو به مادران براساس سیاست تشویقی فرزندآوری و افزایش جمعیت را عاملی برای ایجاد تقاضای غیرواقعی دانست و گفت: منافع این نوع طرحهای مداخله گرانه غیر کارشناسی فقط نصیب دلالان و واسطه ها می شود و نتیجه چنین طرحهایی زیان انباشته برای خودرو سازان و گران شدن خودرو برای مصرف کننده واقعی است.
صنایع بالادستی و پاییندستی فدای یک طرح اشتباه
وی با انتقاد از ایجاد امتیاز برای گروههایی چون مادران در طرحهای فروش خودروسازان، این اقدام را در قبال از بین بردن صنعت بزرگ کشور که میلیونها نفر اشتغال به آن وابسته است و بسیاری از صنایع بالادستی و پاییندستی و صنایع پسینی و پیشینی را به دنبال خود میکشد، بسیار خطرناک خواند و تاکید کرد: همه این زنجیره عظیم در این طرحهای فروش خودروسازان به گروگان گرفته میشوند و فدای یک فعالیت و سیاست غلط میشوند، در حالی که روشها و ظرفیتهای متعددی وجود دارد که میتوان از مادران و طرح جوانی جمعیت به شکلی اصولی حمایت کرد.
وی هوشمندی نظام حکمرانی را در بررسی همهجانبه اجرای طرحهای فروش خودروسازی ضروری خواند و گفت: با این سیاستها در حقیقت اشتغال چند صد هزار نفر به خطر میافتد. از سوی دیگر، چون خودروساز نتوانسته محصولات را به قیمت واقعی به فروش برساند، در مسیر رشد و توسعه واقعی، ارتقای کیفیت و سودآوری قرار نگرفته و زیان انباشتهای که بر خودروسازان تحمیل شده، روزبهروز فزونی مییابد.
شجاعی ادامه داد: پرسش اینجاست که چرا باید مهمترین و راهبردیترین صنعت کشور برای اجرای طرحهای حمایتی از خانواده به نابودی کشانده شود؟
در پاسخ باید شفاف گفت که واقعیت سیاستگذاری و قانونگذاری کشور حکایت از فقدان نگاه سیستمی؛ از قیمتگذاری گرفته تا خصوصی سازی و نظام پر از رانت، موانع غیرتعرفهای در واردات دارد به شکلی که بنگاههای تولیدی خودرو در واقع به گروگان یک نظام حکمرانی ناکارامد درآمده است.
شجاعی ضمن ابراز تاسف از فقدان جامعهنگری و نگاه سیستمی در سیاستگذاریهای صنعت خودرو، گفت: برای ترویج یک سیاست اجتماعی و جمعیتی که البته با این شیوه نتیجهای جز شکلگیری رانت فایده ای دیگری نداشته، بخش مهمی از اقتصاد کشور و بخش مهم و استراتژیک صنعت خودرو کشور را به ورطه نابودی میکشانند. این نوع سیاستگذاری مصداق همان ضرب المثل ایرانی است که میگوید، آمدند ابرویش را درست کنند زدند چشمش را هم کور کردند، یعنی میخواهند از جوانی جمعیت حمایت کنند، مهمترین صنعت اشتغال آفرین کشور را به ورشکستگی کشانده اند.
وی به عنوان کارشناس اقتصادی صنعت خودرو تاکید کرد: باید با بازنگری اساسی در این نوع سیاستهای پر اشتباه، نسبت به توقف این طرحها اقدام شود، همچنین نظام قیمتگذاری دستوری باید اصلاح شود و باید بنگاههای بزرگ تولیدی کشور اجازه داده شود تا علاوه بر خصوصیسازی، با ظرفیت بالا به تولید ادامه دهند؛ حال آنکه متاسفانه در شرایط کنونی این بنگاهها به گروگان حکمرانی ناکارآمد در آمده اند.
وی در پایان گفت: در حال حاضر سیاستگذاران به جای حمایت از تولید ملی، به دنبال واردات از کشورهایی مانند چین و یا مونتاژ محصولات آن کشور هستند و به جای صنعت داخلی، از صنعت سایر کشورها حمایت میکنند و در عمل، ورشکستگی را به تولیدکنندگان داخلی تحمیل میکنند.
نظر شما