سرزمین خودروهای کوچک، در قلب صنعت خودروسازی / چرا در ژاپن لندکروز سوار نمی‌شوند؟

انتظار این بود در کشوری که یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های خودروسازی جهان است، خیابان‌ها پر از خودروهای بزرگ، SUVهای سنگین و مدل‌هایی مثل تویوتا لندکروزر باشد اما تجربه در شهرهایی مانند ناگویا تصویر متفاوتی نشان می‌داد. در چند روز حضور در ناگویا، حتی یک دستگاه لندکروزر هم به چشم‌مان نخورد؛ در حالی که خودروهای کوچک، ون‌های جمع‌وجور و مدل‌های بسیار باریک و کوتاه تقریبا همه‌جا دیده می‌شدند.

البته این مشاهده به معنای نبودن خودروهای بزرگی مثل لندکروزر در ژاپن نیست. مسئله این است که خودروی بزرگ در زندگی روزمره خیابان‌های ژاپن، آن حضور پررنگی را که مثلاً در بعضی کشورهای دیگر می‌بینیم ندارد.

چرا خودروهای ژاپنی این‌قدر کوچک‌اند؟
یکی از پاسخ‌های اصلی را باید در پدیده‌ای به نام Kei Car یا «خودروی کی» جست‌وجو کرد. «کی کارها»کوچک‌ترین خودروهای ژاپن هستند. طبق تعریف رسمی این شرکت، یک خودروی امروزی؛ خودرویی است حداکثر باید ۳.۴ متر طول، ۱.۴۸ متر عرض و ۲ متر ارتفاع داشته باشد و حجم موتور آن نیز حداکثر ۶۶۰ سی‌سی باشد.

برای درک بهتر ابعاد، کافی است یک خودروی Kei را کنار یک SUV بزرگ قرار دهید. اختلاف ابعاد آن‌ها فقط یک تفاوت ظاهری نیست؛ فلسفه طراحی‌شان نیز متفاوت است. اساسا «کی‌کارها» برای زندگی روزمره طراحی شده اند. رفت‌وآمد شهری، خرید، مدرسه، محل کار و عبور از خیابان‌های باریک.

خود انجمن رسمی بازرسی خودروهای Kei ژاپن نیز از صرفه‌جویی در فضا، مصرف انرژی و هزینه نگهداری به‌عنوان مزایای این خودروها یاد می‌کند. عرض حداکثر ۱.۴۸ متری آنها نیز باعث می‌شود برای خیابان‌ها و فضاهای محدود شهری مناسب باشد .

خودرو کوچک، اما نه لزوما کوچک از داخل
یکی از نکات جالبی که در خیابان‌های ژاپن دیده می‌شود، شکل طراحی این خودروهاست. بسیاری از Kei Carهای جدید ظاهری جعبه‌ای دارند؛ یعنی به جای اینکه خودرو را کشیده و کم‌ارتفاع طراحی کنند، ارتفاع خودرو بیشتر شده و از فضای داخلی حداکثر استفاده شده است.

نتیجه، خودرویی است که از بیرون بسیار کوچک به نظر می‌رسد، اما در داخل فضای قابل‌قبولی برای استفاده روزمره دارد. به همین دلیل است که در خیابان‌های ژاپن با خودروهایی مواجه می‌شویم که از نظر ابعاد بیرونی شاید در نگاه اول بسیار کوچک به نظر برسند، اما برای یک خانواده یا استفاده روزانه کاملاً کاربردی هستند.

چرا ژاپنی‌ها خودروهای بزرگ را دوست ندارند؟
پاسخ را نباید فقط در «سلیقه مردم» جست‌وجو کرد. ساختار استفاده از خودرو در ژاپن نیز اهمیت دارد. در فرآیند مالکیت خودرو، موضوعاتی مانند ثبت خودرو، مالیات، معاینه فنی و در بسیاری از موارد مسائل مربوط به محل نگهداری خودرو و پارکینگ بخشی از نظام مالکیت خودرو هستند. وزارت حمل‌ونقل و گردشگری ژاپن (MLIT) نیز برای خودروها؛ مجموعه‌ای از مراحل مربوط به ثبت، گواهی محل نگهداری و مالیات را تعریف کرده است.

در چنین محیطی، داشتن خودرویی که فضای کمتری اشغال کند، برای استفاده شهری منطقی‌تر به نظر می‌رسد.

این مسئله به‌خصوص زمانی قابل درک است که وارد کوچه‌ها و خیابان‌های محلی شوید؛ جایی که عرض کم خیابان‌ها و محدودیت فضای پارک، اندازه خودرو را به یک موضوع عملی تبدیل می‌کند.

جالب‌تر اینکه اینجا ناگویاست؛ مشاهده خودروهای کوچک در ژاپن شاید در توکیو چندان عجیب نباشد اما تجربه ناگویا جالب‌تر است. ناگویا و استان آیچی یکی از مهم‌ترین مناطق صنعتی و خودروسازی ژاپن محسوب می‌شوند و نام تویوتا با این منطقه پیوند عمیقی دارد. با این حال، حتی در شهری که در قلب صنعت خودروسازی ژاپن قرار گرفته، آنچه در خیابان بیشتر به چشم می‌آید، الزاما خودروهای بزرگ و قدرتمند نیست.

اینجا یک تناقض جذاب شکل می‌گیرد؛ ژاپن یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان خودروهای بزرگ و پیشرفته جهان است، اما در خیابان‌های خودش، بخش بزرگی از تجربه روزمره رانندگی با خودروهای کوچک شکل گرفته است.

لندکروزر کجاست؟
این سؤال شاید یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این گزارش باشد. تویوتا لندکروزر در ژاپن وجود دارد و طبیعتا نمی‌توان از روی مشاهده چند خیابان نتیجه گرفت که مردم ژاپن خودروهای بزرگ نمی‌خرند. اما تفاوت در میزان دیده‌شدن است.

بنابراین تجربه ما از ناگویا بیشتر از آنکه درباره «نبود لندکروزر» باشد، درباره غلبه خودروهای کوچک در چشم‌انداز شهری است آن هم در کشوری که توانایی تولید هرخودرویی را دارد اما متناسب با شرایطی که دارند،«؛ می سازند، بهره می برند و بقیه فناوری حاصل از صنعت‌شان را به خارج منتقل می کنند.