ورق، بحران دیروز؛ ابزارهای اعتباری، مسئله امروز

فعالان این صنعت اکنون معتقدند چالش اصلی از کمبود ورق به تأمین نقدینگی منتقل شده و این شرکت می‌تواند با فروش اعتباری، پذیرش اوراق گام و برات الکترونیکی و قراردادهای بلندمدت، نقش مؤثرتری در ثبات زنجیره خودرو ایفا کند.

جنگ و شرایط بحرانی اخیر، زنجیره تأمین بسیاری از صنایع کشور را با چالش مواجه کرد؛ از اختلال در تأمین مواد اولیه پتروشیمی گرفته تا مشکلات گمرکی، لجستیکی و تأمین نقدینگی. با این حال، به گفته فرامرز طیبی، عضو هیأت‌مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور، تأمین ورق فولادی موردنیاز قطعه‌سازان از سوی فولاد مبارکه به یکی از بحران‌های اصلی صنعت خودرو تبدیل نشد و این شرکت توانست با مدیریت شرایط، از توقف خطوط تولید ناشی از کمبود ورق جلوگیری کند.

ابزارهای اعتباری؛ راهگشای زنجیره قطعه‌سازی

فرامرز طیبی، عضو هیأت‌مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور ضمن قدردانی از عملکرد مدیران، معاونان و کارشناسان فولاد مبارکه در شرایط دشوار، تأکید کرد: انتظار صنعت قطعه‌سازی از فولاد مبارکه در آن مقطع بسیار محدودتر از عملکردی بود که این شرکت از خود نشان داد و همین موضوع، دلگرمی قابل‌توجهی برای فعالان این صنعت ایجاد کرد.

وی گفت: واقعیت این است که در آن شرایط، تمام حلقه‌های زنجیره تأمین به نوعی با مشکل مواجه شدند و هر بخش با چالش‌های خاص خود دست‌وپنجه نرم کرد. کاهش تولید در برخی صنایع، مشکلات حوزه پتروشیمی، مسائل گمرکی و محدودیت‌های دیگر، شرایط پیچیده‌ای را ایجاد کرده بود، اما فولاد مبارکه در حوزه تأمین ورق عملکرد مناسبی داشت و از این مجموعه قدردانی می‌کنیم.

ورق فولادی به بحران حاد صنعت قطعه‌سازی تبدیل نشد

عضو هیأت‌مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور با اشاره به اهمیت ورق فولادی در تولید قطعات خودرو اظهار کرد: در جلساتی که در صنعت برگزار می‌شد، مواد اولیه پتروشیمی یکی از موضوعات حاد و دائمی بود و تقریباً در هر جلسه درباره آن بحث و بررسی صورت می‌گرفت، اما تأمین ورق فولادی از فولاد مبارکه به‌طور کلی به یک بحران جدی برای صنعت تبدیل نشد.

وی با اشاره به بازگشت تدریجی شرایط به وضعیت عادی گفت: پس از عبور نسبی از شرایط بحرانی، مسئله افزایش قیمت‌ها و نوسانات اقتصادی به یکی از دغدغه‌های اصلی صنایع تبدیل شد؛ موضوعی که تنها در اختیار فولاد مبارکه یا چند مدیر صنعتی نیست و تحت تأثیر شرایط کلان اقتصادی کشور قرار دارد.

به گفته طیبی، اکنون یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت قطعه‌سازی، شیوه تأمین مالی خرید مواد اولیه و فشار ناشی از تأمین نقدینگی است.

پیشنهاد قطعه‌سازان؛ پذیرش برات الکترونیکی و اوراق گام

وی ادامه داد: این ابزارها زمانی می‌توانند به‌درستی در زنجیره تولید مورد استفاده قرار گیرند که قابلیت انتقال در کل زنجیره را داشته باشند. اگر یک تولیدکننده بالادستی ابزار اعتباری را نپذیرد یا امکان انتقال آن به حلقه‌های بعدی وجود نداشته باشد، عملاً ظرفیت اصلی این ابزار برای تأمین مالی زنجیره از بین می‌رود.

طیبی تأکید کرد: انتظار ما این است که فولاد مبارکه با سرعت بیشتری موضوع پذیرش برات الکترونیکی و اوراق گام را بررسی و عملیاتی کند تا صنایع پایین‌دستی بتوانند از ظرفیت این ابزارها برای مدیریت نقدینگی استفاده کنند.

وی با بیان اینکه صنعت قطعه‌سازی در شرایط کنونی بیش از هر چیز به تنفس مالی نیاز دارد، اظهار کرد: شاید در شرایط فعلی دیگر بر افزایش مدت اعتبار تا شش ماه اصرار نداشته باشیم، اما حداقل انتظار این است که شرایط اعتباری مناسب‌تری برای خرید مواد اولیه فراهم شود تا چرخه تولید با مشکل مواجه نشود.

نگاه ملی به زنجیره تولید خودرو

عضو هیأت‌مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور با تأکید بر ضرورت عبور از نگاه صرفاً دوجانبه میان خریدار و فروشنده گفت: ما باید از مفهوم «برد-برد» میان دو طرف فراتر برویم و به یک نگاه چندجانبه برسیم؛ زیرا تولیدکننده، تأمین‌کننده، قطعه‌ساز، خودروساز و در نهایت مصرف‌کننده، همگی در یک زنجیره مشترک قرار دارند.

وی افزود: صنعت خودرو با صدها هزار نیروی شاغل، نقش مهمی در اقتصاد و اشتغال کشور دارد و ضروری است صنایع بالادستی از جمله فولاد و پتروشیمی، در کنار صنایع پایین‌دستی مدلی برای تسهیل گردش مالی و تأمین پایدار مواد اولیه طراحی کنند.

طیبی تأکید کرد: اگر بتوانیم این زنجیره را به‌درستی مدیریت کنیم، نتیجه آن نه‌تنها حفظ تولید و اشتغال، بلکه کاهش فشار بر قیمت تمام‌شده و افزایش رضایت مصرف‌کننده خواهد بود.

واسطه‌گری همچنان در زنجیره فولاد حضور دارد

عضو هیأت‌مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور درباره نقش تأمین مستقیم ورق در کاهش واسطه‌گری نیز گفت: واقعیت این است که واسطه‌گری همچنان در بازار وجود دارد و بخش مهمی از نیاز صنایع نیز از بازار آزاد تأمین می‌شود.

وی افزود: حذف واسطه‌های غیرضروری نیازمند همکاری نزدیک‌تر فولاد با انجمن‌ها و تشکل‌های صنعتی است. انجمن‌ها تولیدکنندگان واقعی، ظرفیت تولید و میزان نیاز اعضای خود را بهتر می‌شناسند و می‌توانند اطلاعات دقیق‌تری برای تخصیص و عرضه مواد اولیه در اختیار شرکت‌های بزرگ فولادی قرار دهند.

وی با اشاره به مشکلات مالی برخی واحدهای تولیدی اظهار کرد: گاهی تولیدکننده به دلیل کمبود نقدینگی حتی در پرداخت هزینه‌های جاری و حقوق کارکنان خود با مشکل مواجه است و نمی‌تواند در زمان مناسب مواد اولیه موردنیازش را خریداری کند. در مقابل، واسطه‌ای که از نقدینگی بیشتری برخوردار است، کالا را خریداری و ذخیره می‌کند و تولیدکننده ناچار می‌شود همان کالا را در دوره بعد و با قیمت بالاتر از بازار تهیه کند. به همین دلیل نمی‌توان با نگاه صفر و یک به مسئله بازار نگاه کرد. شرایط اقتصادی و تأمین مواد اولیه یک موضوع پویا و شناور است و نیازمند سیاست‌گذاری متناسب با واقعیت‌های صنعت است.

وی افزود: امروز ممکن است مواد اولیه در انبار برخی واسطه‌ها وجود داشته باشد، در حالی که تولیدکننده واقعی به دلیل مشکلات نقدینگی امکان خرید مستقیم نداشته است. این مسئله نشان می‌دهد که ساماندهی بازار تنها با افزایش تولید یا عرضه امکان‌پذیر نیست و باید هم‌زمان مسئله تأمین مالی تولید نیز حل شود.

ضرورت رصد مسیر ورق از کارخانه تا محصول

عضو هیأت‌مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور در ادامه خواستار نظارت دقیق‌تر بر مسیر تخصیص مواد اولیه شد و گفت: باید بررسی شود مواد اولیه‌ای که با سهمیه یا شرایط مشخص در اختیار واحدهای صنعتی قرار می‌گیرد، در نهایت چگونه وارد بازار و زنجیره ارزش می‌شود.

وی افزود: برخی صنایع مواد اولیه را با شرایط سهمیه‌ای دریافت می‌کنند، اما محصول نهایی آنها ممکن است با قیمت آزاد در بازار عرضه شود. لازم است سازوکاری برای رصد این فرآیند و ایجاد شفافیت بیشتر در قیمت تمام‌شده و نحوه عرضه محصولات ایجاد شود.

طیبی خاطرنشان کرد: صنعت قطعه‌سازی ملزم است قیمت مواد اولیه خریداری‌شده و هزینه‌های تولید خود را بر اساس اسناد و فاکتورهای رسمی اعلام کند و قیمت تمام‌شده نیز بر همین مبنا محاسبه می‌شود. بنابراین، شفافیت در کل زنجیره تأمین، از خرید ورق فولادی تا عرضه محصول نهایی، می‌تواند به ساماندهی بازار و کنترل بهتر قیمت‌ها کمک کند.

وی در پایان تأکید کرد: فولاد مبارکه در دوران بحران توانست نقش مهمی در تداوم تأمین مواد اولیه صنعت قطعه‌سازی ایفا کند، اما اکنون انتظار صنایع پایین‌دستی این است که در کنار تأمین پایدار ورق، راهکارهای جدیدی برای خرید اعتباری، استفاده از ابزارهای تأمین مالی، قراردادهای بلندمدت و کاهش نقش واسطه‌های غیرضروری طراحی شود تا زنجیره تولید خودرو با ثبات بیشتری به فعالیت خود ادامه دهد.